TÜRK YOLCU GEMİLERİNİN YOLCULUĞU - III

Gemiler de insanlar gibidir. Doğar, yaşar ve ölürler… Türkiye Denizcilik İşletmesi’ne ait Denizyollarına ait gemileri, başta süvarileri olmak üzere personelini kibarlığı ve nezaketi yemeklerinin nefaseti ile Akdeniz limanlarında ün salmışlardı. Seyahat edecek yolcular öncelikle Türk gemilerinden bilet almaya çalışırlar, bulamadıkları zaman diğer ülke gemilerinden bilet alırlarmış. S/S Samsun ve diğer gemilerimize birçok cumhurbaşkanı, kral, prens, prenses, general binmişti. Ne yazık ki, o gemilerden geriye resimleri ve hatıraları hariç bir tek obje bile kalmamıştır. Kruvaziyer turizminde milyar dolarların döndüğü günümüzde 8.000 kilometreye yakın deniz kıyısı olan Türkiye Cumhuriyeti’nde gerek devletin gerekse özel sektöre ait bir tek yolcu gemisi yoktur.

S/S Ege Kaptan Sait Özege, S/S Ankara Kaptan Şefik Gogen’le, S/S Tarsus Kaptan Nejdet Or ile S/S Samsun ise Kaptan Adnan Ülgezen ile anılırdı. S/S Samsun Gemisi’nin kendisiyle özleşen kaptanı Adnan Ülgezen, 22 Recep 1328 (16 Temmuz 1910) tarihinde İstanbul’da doğdu. İlkokula Haydarpaşa Alman Okulu’nda başladı. Sonra Kadıköy Sultaniyesi’ne girdi. 1928-1929 ders yılında Ticareti Bahriye Mektebi Alisi’ni pekiyi derece ile bitirdi. Mükafat olarak S/S Karadeniz Gemisi’ne mülazım kaptan olarak atandı. Ancak gemi sergi gemisi olarak Avrupa turunda bulunması nedeniyle S/S Marmara Gemisi’nde geçici olarak göreve başladı. Ertuğrul Yatı’nın arızalanması nedeniyle gemisi ile birlikte Atatürk ve silah arkadaşlarını Yalova’dan getirme görevi verildi. Bu vesile ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü gördü ve Atatürk ile tanıştı. S/S İnebolu Gemisi ile ilk yurtdışı seferini yaptı. 1 Temmuz 1935 tarihinde Cumhuriyet Vapuru’na, 6 Mayıs 1936 tarihinde ise Gülcemal Vapuru’na 4. kaptan olarak atandı. 1 Aralık 1936 tarihinde S/S Ege Gemisi’ne 3. kaptanlığa atandı. 3. kaptan olarak S/S Sinop ve S/S Ankara (sonra adı Çorum oldu) Gemisi’nde çalıştı. 1 Eylül 1938 tarihinde Sus Vapuru 2. kaptanlığına getirildi. Almanya’ya gönderildi. Dönüşünde 2. kaptan olarak Savarona Yatı ile S/S Güneysu Vapurları’nda görev yaptı. 30 Haziran 1941 tarihinde İç Hatlar gemilerinde kaptanlığı atandı ve ilk gemisi S/S Kadeş’ti. 1 Mayıs 1944 tarihinde Dış hatlar yolcu ve yük gemileri kaptanlığına atandı. İlk gemisi S/S Aksu oldu. 1948 yılında S/S Adana Gemisi’ni almak üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti ve S/S Adana Gemisi’ni İstanbul’a getirdi. 1951 yılında İtalya Cenova’da Ansaldo Tersanesi’nde yapılan S/S Samsun Gemisi’ni teslim aldı ve uzun yıllar kaptanlığını yaptı.

“Nihayet harp bitmişti. Savaş bitince İstanbul – Kıbrıs – Beyrut – İskenderiye – İstanbul ring seferini yapmak üzere S/S Aksu Ge­misi’nde sefere başladım. İskenderiye’ye geldiğimizde Mısır Kralı Naibi Abdül Münib ve eşi Neslişah Sultan (Neslişah Sultan son Padişah Vahdettin ile son Halife Abdülmecit Efendi’nin torunudur) gemimize bindi. Yıl 1946. Bulgaristan’da yapılan halk oylaması so­nunda krallığın kaldırılmasına karar verilmişti. Kral ve ailesi, Sofya’dan İstanbul’a trenle gelmişlerdi. Buradan İskenderiye’ye gideceklerdi. Kral ve ailesi 17 Eylül tarihin­de gemiye bindiler. Kral Simeon (7 yaşında), Ana Kraliçe Joanna ve kızı prenses Marie Louis’i karşılayarak, Aksu Gemisi’nde kendi özel kamaramı tahsis ettim. 14 kişilik kral ve maiyetini iyi bir yolculuktan sonra İskenderiye’ye getirdim. Daha sonra, Aksu Gemisi ile Mekke’ye giden hacı kafilesini getirmek üzere Cidde’ye gittim. Bayram geç­miş olduğu için, yarım hacı oldum. 1949 yılında Amerika’dan S/S Adana Gemisi’ni getirmek üzere New York’a gittim. İkinci Dünya Savaşı emeklisi S/S Adana’yı alarak yola çıktım. 1945’lerde Güney Akdeniz hattı açılmıştı. Bu hatta Beyrut – Kıbrıs – İskenderiye – Napoli – Marsilya ve Ce­nova limanları bulunuyordu. Ben de ilk kez bu hatta S/S Adana Gemisi ile sefer yapmaya başladım. Böylece, Akdeniz’de İtalyanlar ile rekabete başlamıştık.”

Kaptan İ.Adnan Ülgezen (1929 gv.), 1980 yıllarda “Denizin Sesi”nde çıkan bir röportajında kendisiyle ve çalıştığı gemilerdeki anılarını anlatıyor.