BİR DENİZCİLİK EFSANESİ - Hamit Naci Özdeş

Hamit Naci ve Yüksek Denizcilik Okulu: Bir Denizcilik Efsanesi

HAMİT NACİ ÖZDEŞ

Hamit Naci, Türk denizcilik tarihinin parlayan yıldızlarından biri olarak hafızalara kazınmıştır. 1854 yılında Kasımpaşa'da dünyaya gelen Hamit Naci, ömrünü denizcilik alanına adamış ve pek çok başarılı denizci yetiştirmiştir. 1937 yılında Heybeliada'da hayata veda eden bu büyük denizci, geride silinmez bir miras bırakmıştır. Bu yazıda, Hamit Naci'nin hayatı, kariyeri ve kurucusu olduğu Yüksek Denizcilik Okulu'na olan katkıları incelenecek ve ölüm yıl dönümü vesilesiyle anmaya çalışacağım.

Hamit Naci'nin Hayatı ve Kariyeri

Denizcilik Eğitimi ve İlk Yılları

Hamit Naci, 13 Ağustos 1871'de henüz 17 yaşındayken Bahriye Mektebi'ne adım atarak denizcilik eğitimine başladı. 9 Mayıs 1877'de teğmen rütbesiyle mezun olan Hamit Naci, denizcilik kariyerine hızlı bir başlangıç yaptı. İlk olarak Âsâr-ı Tevfik gemisinde seyr-i sefer memur yardımcısı olarak görev aldı ve ardından çeşitli gemilerde hesap memuru olarak çalıştı. Bu dönemde kazandığı tecrübeler, gelecekteki başarısının temellerini attı.

Bahriye Mektebi 1871 / 1877

Denizcilik Kariyeri

Hamit Naci'nin denizcilik kariyerinde önemli dönüm noktaları oldu. 1880 yılında üsteğmenliğe terfi etti ve Necm-i Şevket, Muin-i Zafer, Bahr-i Cedit, Mahmudiye ve Mukaddime-i Şeref gemilerinde seyr-i sefer memuru olarak görev yaptı. 1886 yılında yüzbaşı rütbesine terfi eden Hamit Naci, Çanakkale top istihkâmlarının kontrolü ile görevlendirildi. Bu görevler sırasında edindiği deneyimler, onun denizcilik bilgisini ve yeteneklerini daha da geliştirdi.

Sanayi Madalyası Taltifi

1893 yılında Bahriye Mektebi’nde okutulan İşarat-ı Umumiye-i Bahriye kitabının tercümesini yayınladı. 1894 yılında Sol Kolağası oldu. Sanayi Madalyası ile taltif edildi.

Kara Hayatı ve Eğitmenlik Yılları

1890-1907 yılları arasında Hamit Naci, Bahriye Mektebi'nde muallim olarak görev yaptı. İşarat-ı Umumiye, Topçuluk ve Terbiye-i Askeriye gibi dersler verdi. Aynı zamanda Leyli Tüccar Kaptan Mektebi'nde de muallim ve müdür olarak çalıştı. 1893 yılında Bahriye Mektebi'nde okutulan İşarat-ı Umumiye-i Bahriye kitabının tercümesini yayınladı ve 1900 yılında Bahriye Topçuluğu kitabını yazdı. Bu dönemdeki çalışmaları, denizcilik eğitimine olan katkılarını gösterir niteliktedir.

Sağ Kolağası ilanı

1900 yılında Bahriye Mektebi’nde okutulan Bahriye Topçuluğu kitabını yazdı. 1904 Sağ Kolağası oldu.

Emeklilik ve Sonraki Yılları

Hamit Naci, 1907 yılında emekli olduktan sonra da denizcilikten kopmadı; dava vekilliği ve fen müşavirliği yaparak aktif yaşamını sürdürdü. Ceride-i Bahriye dergisinde yazılar kaleme aldı ve 1908 yılında Tevsi-i Ticaret-i Bahriye-i Osmaniye Cemiyeti'ni kurdu. İki gazete yayın denemesi yaptı ve bir okul açtı. Emeklilik yıllarında da denizcilik alanındaki tecrübelerini genç nesillere aktarmaya devam etti.

Yüksek Denizcilik Okulu'nun Kuruluşu ve Hamit Naci'nin Katkıları

Okulun Kuruluşu

Yüksek Denizcilik Okulu, Hamit Naci'nin en büyük miraslarından biri olarak kabul edilir. Hamit Naci, 7 Şubat 1910'da Milli Ticaret-i Bahriye Kaptan ve Çarkçı Mektebi'ni kurarak Türk denizcilik eğitiminin temellerini attı. 1908 Meşrutiyetin ilanı sonrası Donanmanın atıl kalması ile eğitimli subayların ticaret gemileri için uzak seferlere kaptan yetiştirmekle birlikte, bu okulun kuruluş amacı, denizcilik alanında nitelikli personel yetiştirmek ve denizcilik sektörünün ihtiyaçlarını karşılamaktı.

01.KASIM.1909

1 Kasım 1909 tarihli Dahiliye Nezareti’ne gönderdiği dilekçe

Hamit Naci Mührü

Dilekçe Altında Görülen Hamit Naci'ye Mühür

31.MART.1909

31 Mart 1909 tarihinde yayınlanan MellahGazetesi

26.OCAK.1912

26 Ocak 1912’de yayınlanan Gemici Gazetesi

Hamit Naci Kendi El Yazısı - 1

Okulun açılış yılını Hamit Naci kendi el yazısıyla belirlemiştir

Hamit Naci Kendi El Yazısı - 2

Hamit Naci Kendi El Yazısı - 3

Hamit Naci Kendi El Yazısı - 4

Rumi 1325 yılı, Yorumlanışı

Kaptan Mektepleri Yorumlaması - 2

Yüksek Denizcilik Okulu Kuruluş Yorumu - 3

ydo kuruluş

Hamit Naci Bey tarafından Kuruluş Hikayesi

Hamit Naci, okulun eğitim programını zenginleştirmek ve denizcilik alanındaki bilgi birikimini artırmak için büyük çaba sarf etti. 1913 yılında okul, Üsküdar Paşalimanı'na taşındı ve Hamit Naci, okul bandosu ile birlikte çeşitli etkinliklere katıldı. Bu dönemde okulun gelişimi ve denizcilik eğitiminin kalitesinin artırılmasında büyük emeği geçti.

Hamit Naci’nin 12 Kânun-ı sani1325(25 Ocak 1910)

Hamit Naci’nin 12 Kânun-ı sani 1325, (25 Ocak 1910) tarihli Maarif Nezareti’ne yazdığı dilekçe

Maarif Nezaretinden alınan cevap yazısı

Bu dilekçeyi Maarif Nezareti, Bahriye Nezareti’ne iletiyor. 23 Kânun-ı sani 1325’te (5.Şubat 1910) uygundur cevabı geliyor.

08.ŞUBAT.1910

8 Şubat 1910 Tanin Gazetesi’nde okulun açılış haberi çıkıyor.

1912 mezunları

1913, 1914 mezunlarından bir grup

YDO ilk mezunlar

YDO ilk mezunlar 2

7 Şubat 1910 Milli Ticaret-i Bahriye Kaptan ve Çarkçı Mektebi açılıyor

1913

Okul 1913’te Üsküdar Paşalimanı’na taşınıyor.

Paşa Limanı Önünden Fotograf

Hamit Naci öğrenciler ve gediklilerle 

Okul Bandosu

Hamit Naci Okul Bandosu İle 

Cumhuriyet Dönemi ve Okulun Gelişimi

Cumhuriyet'in ilanından sonra, denizcilik eğitimi Türkiye'de büyük bir önem kazandı. Hamit Naci'nin kurucusu olduğu Yüksek Denizcilik Okulu, Cumhuriyet döneminde de denizcilik eğitiminin merkezinde yer aldı. Cumhuriyetin ilk yıllarında, denizcilik eğitiminin modernleştirilmesi ve bu alandaki ihtiyaçların karşılanması için çeşitli reformlar yapıldı. Hamit Naci, bu reformların öncülerinden biri olarak, denizcilik eğitimine olan katkılarını sürdürdü.

1924 yılında Türkiye'nin ilk yüksek öğretim kurumları arasında yer alan Yüksek Denizcilik Okulu, denizcilik alanında nitelikli personel yetiştirmeye devam etti. Bu dönemde okulun müfredatı, denizcilik sektörünün ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlendi ve modern denizcilik bilgileri ile donatıldı. Hamit Naci'nin vizyonu ve liderliği, okulun bu süreçte başarılı olmasında büyük rol oynadı.

Okul 1927’de Ortaköy’e taşınır.

Okulun Kapanma Süreci

Yüksek Denizcilik Okulu, 1927 yılında Ortaköy'e taşındı ve 1927-28 eğitim dönemini burada tamamladıktan sonra kapanır. Okulun kapanma nedenleri arasında mezunların işsizlik sorunu, okulun derece sorunu, biriken borçlar ve Hamit Naci'nin ileri yaşı yer alıyordu. Bu süreç, denizcilik eğitimine olan talebin azalması ve ekonomik zorluklar gibi çeşitli faktörlerin bir araya gelmesi sonucunda gerçekleşti.

2 Eylül 1927 Milliyet

Okulun Maddi İmkansızlıklardan dolayı kapatılması

16.Ağustos.1928

16 Ağustos 1928’de Atatürk ve kabine tarafından imzalanan kararname

16 Ağustos 1928

16 Ağustos 1928’de imzalanan okul binasının tahsisine dair kararname

19.Eylül.1928

19 Eylül 1928 Resmi Gazete ilanı

YDO

YDO

Cumhuriyetin ilanından sonra kurulan ilk 11 yüksek öğretim müessesesi

1924-1926 :

İstanbul Üniversitesi (1924)

Yüksek Öğretmen Okulu (1924)

Ankara Hukuk Fakültesi (1925)

Gazi Terbiye Enstitüsü (1926)

1928 :

Güzel Sanatlar Akademisi

Yüksek Mühendis Mektebi

Yüksek Deniz Ticaret Okulu

1930-1940:

Yüksek Ziraat Enstitüsü (1930)

Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi (1935)

Siyasal Bilgiler Okulu (1935)

Devlet Konservatuvarı (1940) 

Hamit Naci'nin Mirası ve Anısına Yapılanlar

Heybeli Ada

Hamit Naci Bey'in Heybeliada Lozan Caddesi’nde bulunan evi 

Hamit Naci'nin damadı Lütfi Müfit Özdeş, Mustafa Kemal Atatürk ile yakın ilişkileri bulunmaktaymış. Atatürk, Lütfi Müfit'e Özdeş soyadını vermiş ve onunla birlikte çalışmıştır. Bu ilişki, Hamit Naci'nin ailesinin Türk tarihindeki önemli yerini göstermektedir.

Lütfi Müfit Özdeş

Hamit Naci’nin damadı Lütfi Müfit Özdeş ve Mustafa Kemal Atatürk

Hamit Naci, ailesi ile birlikte Heybeliada'da yaşamıştır. Kızı Şayeste Hanım ve damadı Lütfi Müfit Özdeş ile birlikte bir aile hayatı sürmüştür. Hamit Naci'nin ailesi, onun denizcilik alanındaki başarılarına ve çalışmalarına destek olmuştur.

Hamit Naci’nin kızı Şayeste Hanım ve damadı Lütfi Müfit Bey

Atatürk kendi el yazısı

Atatürk’ün kendi el yazısı ile Lütfi Müfit’e Özdeş soyadını verdiğini gösteren belge

01.Temmuz.1935

1935 ilk Kabotaj Bayramı kutlamalarında konuşma yaparken

1936

1936 Deniz Harp Okulu kuruluş yıldönümü töreninde konuşma yaparken

Cenaze Töreni ve Anıtlar

Hamit Naci, 1937 yılında Heybeliada'da toprağa verildi ve cenaze töreni büyük bir katılımla gerçekleştirildi. Adı, okul gemisine verildi ve 1959 yılında Yüksek Denizcilik Okulu'nda Hamit Naci büstünün açılışı yapıldı. Bu anıtlar, Hamit Naci'nin denizcilik alanındaki katkılarını ve mirasını yaşatmaktadır.

Heybeli Adada geniş katılımlı bir Tören ile toprağa verildi.

Hamit Naci Özdeş Kabri

Heybeliada’daki cenaze töreninden 

Hamit Naci Özdeş, Heybeli Adadaki Kabristanı

1959 Yüksek Denizcilik Okulu

1959’da Yüksek Denizcilik Okulu’nda Hamit Naci büstünün açılışı

Eğitim ve Yayınlar

Hamit Naci, denizcilik eğitimi ve yayınları ile de hatırlanmaktadır. İşarat-ı Umumiye-i Bahriye ve Bahriye Topçuluğu gibi eserleri, denizcilik eğitimine büyük katkı sağlamıştır. Ayrıca, Ceride-i Bahriye dergisindeki yazıları ile denizcilik alanındaki bilgilerini paylaşmıştır.

Denizcilik Eğitimine Katkıları ve Mirası

Eğitimdeki Rolü ve Yenilikler

Hamit Naci, Bahriye Mektebi'nde eğitmenlik yaptığı dönemde denizcilik eğitimine birçok yenilik getirdi. Öğrencilere pratik ve teorik bilgileri bir arada sunarak, onların denizcilik bilgilerini geliştirmelerine katkı sağladı. Yazdığı kitaplar ve tercüme ettiği eserler, denizcilik eğitiminin kalitesini artırdı ve bu alandaki bilgi birikimini genişletti. İleriki yıllarda kurduğu Yüksek Denizcilik Okulunda Askeri disiplinin, Sivil Bahriyedeki uygulamasını, ciddiyetini ve zamanın şartlarından bilimsel eğitimine öncülük etmiştir.

Öğrencileri Üzerindeki Etkisi

Hamit Naci'nin eğitmenlik yaptığı dönemde yetiştirdiği öğrenciler, denizcilik alanında önemli başarılara imza attılar. Onun rehberliğinde yetişen bu denizciler, Türkiye'nin denizcilik alanındaki gelişimine büyük katkılar sağladılar. Hamit Naci'nin öğretim yöntemleri ve bilgi birikimi, öğrencileri üzerinde derin bir etki bıraktı ve onların mesleki başarılarını artırdı. Hamit Naci Beyin ortaya koyduğu bu kurucu ayarları Yüksek Denizcilik Okulu ruhunu da temsil ettiğine inanıyorum.

Denizcilik Kültürüne Katkıları

Hamit Naci, sadece eğitim alanında değil, aynı zamanda denizcilik kültürünün gelişimine de büyük katkılar sağladı. Yazdığı eserler ve yayınladığı makaleler, denizcilik kültürünün yayılmasına ve bu alandaki bilgi birikiminin artmasına yardımcı oldu. Ayrıca, denizcilik cemiyetleri ve dernekleri kurarak, denizcilerin bir araya gelmesine ve deneyimlerini paylaşmasına olanak sağladı.

Cemiyet Kuruluşu

Yüksek Denizcilik Okulu'nun Önemi ve Mirası

Okulun Kuruluş Amacı ve Misyonu

Yüksek Denizcilik Okulu, denizcilik alanında nitelikli personel yetiştirmek amacıyla kuruldu. Hamit Naci'nin katkılarıyla, okulun eğitim programı zenginleştirildi ve denizcilik alanında ihtiyaç duyulan bilgi ve becerilere sahip mezunlar verdi. Okulun misyonu, denizcilik sektörünün gelişimine katkı sağlamak ve Türkiye'nin denizcilik alanındaki rekabet gücünü artırmaktı. Kuruluşundan bu yana belli bir süre kapalı kalmış olsada, üstlendiği misyonunu günümüzü kadar taşıyabilmiş ve sürdürmeye de kararlılıkla devam etmektedir.

Mezunların Başarıları ve Katkıları

Yüksek Denizcilik Okulu'ndan mezun olan öğrenciler, denizcilik sektöründe önemli başarılara imza attılar. Her yıl büyük coşku ile vermeye devam ettiği yüksek kalitedeki mezunları ile sektörün öncülüğünü misyonunu devam ettirmektedir. Mezunlar, gemi kaptanlığı, mühendislik ve deniz ticareti gibi çeşitli alanlarda çalışarak, Türkiye'nin denizcilik alanındaki gelişimine katkı sağladılar ve sağlamaya da devam ediyorlar. Ayrıca, mezunlar arasında akademik kariyer yapan denizcilik eğitiminin kalitesini artırmak için çalıştılar.

YDO Mezuniyet

Okulun Kapanmasının Ardından

Yüksek Denizcilik Okulu'nun kapanmasının ardından, denizcilik eğitimine olan ilgi ve ihtiyaç durmadan devam etti. Bu durum, Yüksek Denizcilik Okulunun tekrardan devlet desteği ile açılmasına ve denizcilik eğitimi alanında çeşitli reformlarla daha kaliteli bir düzeye çıkarılmasına vesile oldu. Hamit Naci Bey'in mirası ve okulun başarısı, ileriki yıllarda yeni okulların kurulmasına ve denizcilik eğitimine olan ilginin artmasına katkı sağlamıştır.

YDO Okul Kapısı

Hamit Naci'nin Yayınları ve Eserleri

İşarat-ı Umumiye-i Bahriye

Hamit Naci'nin tercüme ettiği İşarat-ı Umumiye-i Bahriye kitabı, denizcilik eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Bu eser, denizcilik işaretleri ve iletişim konularında öğrencilere rehberlik etmiş ve denizcilerin bu alandaki bilgi birikimini artırmıştır.

Bahriye Topçuluğu

1900 yılında yazdığı Bahriye Topçuluğu kitabı, denizcilik eğitiminin topçuluk alanındaki bilgi ihtiyacını karşılamıştır. Bu eser, öğrencilere topçuluk konusundaki teorik ve pratik bilgileri sunmuş, kullanılan hesaplamalar denizcilik eğitimine katkı sağlamıştır.

Ceride-i Bahriye Yazıları

Hamit Naci, Ceride-i Bahriye dergisinde yazdığı makalelerle, denizcilik alanındaki bilgi ve deneyimlerini paylaşmıştır. Bu yazılar, denizcilik kültürünün tanınmasına ve denizcilerin bilgi birikiminin artmasına katkı sağlamıştır.

Hamit Naci'nin Denizcilik Cemiyetleri ve Dernekleri

Tevsi-i Ticaret-i Bahriye-i Osmaniye Cemiyeti

1908 yılında kurduğu Tevsi-i Ticaret-i Bahriye-i Osmaniye Cemiyeti, deniz ticaretinin gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Bu cemiyet, denizcilerin bir araya gelerek deneyimlerini paylaşmasına ve deniz ticaretinin sorunlarına çözüm aramasına olanak sağlamıştır.

Denizcilik Cemiyetleri ve Etkinlikleri

Hamit Naci, denizcilik alanında çeşitli cemiyetler ve dernekler kurarak, denizcilerin bir araya gelmesine ve ortak projeler üretmesine öncülük etmiştir. Denizcilik alanında kurulan bu cemiyetler ile toplumda denizcilik kültürünün yayılması ve denizcilerin bilgi birikiminin artması ve sorunlara ortak bir zeminde çözüm sağlanmasına katkı sağlamıştır.

Gelecek Nesiller İçin İlham Kaynağı

Hamit Naci'nin hayatı ve kariyeri, gelecek nesiller için büyük bir ilham kaynağıdır. Onun denizcilik alanında inatla sürdürdüğü başarılı çalışmaları, genç denizcilerin örnek alması gereken önemli bir mirastır. Hamit Naci'nin izinden giden genç denizciler, Türkiye'nin denizcilik alanındaki geleceğini şekillendirmeye devam edeceklerdir.

Son Söz

Hamit Naci, Türk denizcilik tarihinin önemli bir figürü olarak anılmaktadır. 1937 yılında vefat eden Hamit Naci, denizcilik alanında yaptığı katkılar ve yetiştirdiği denizciler ile hatırlanmaktadır. Kurucusu olduğu Yüksek Denizcilik Okulu için ortaya koyduğu gayret, denizcilik eğitimine verdiği önem, ortaya koyduğu ruh onun mirasının bir parçasıdır. Hamit Naci'nin ölüm yıl dönümünde, onun denizcilik alanındaki yaptıklarını anmak, gelecek nesiller için büyük bir ilham kaynağı olacaktır.

En Derin Saygı ve Hürmetlerimle,

Alper Akpeçe 92'Gv

Hamit Naci Özdeş