Orwell’in Kâbusu mu, Huxley’nin Kehaneti mi?

Orwell’in korktuğu şey başımıza gelmedi… Daha tehlikelisi oldu: Huxley haklı çıktı.

Distopik gelecek denildiğinde aklımıza genellikle Orwell’ın 1984’ündeki soğuk bir tablo gelir: postal sesleri, gri tulumlu insanlar, her adımı izleyen kameralar ve ekrandan bakan o meşhur yüz ; Büyük Birader. Bu kabus, korkuyla yönetilen totaliter rejimlerin sembolüne dönüştü. Ama ya geleceğin hapishanesi, demir parmaklıklarla değil, yumuşacık koltuklarla inşa edildiyse? İşte tam da bu noktada, Huxley’nin Cesur Yeni Dünya’sı, bugünü anlamak için daha ürkütücü bir anahtar sunuyor.

Orwell’ın kabusunda insanlar zorla susturulur, bilgi yasaklanır, korku yönetimin tek silahıdır. Huxley’nin kabusunda ise insanlar susturulmaz; çünkü kimse konuşmak istemez. Kitap yasak değildir ama kimse okumaz. Gerçek gizlenmez ama kimse önemsemez. Çünkü herkes haz, eğlence ve konfor içinde gönüllü bir esarete hapsolmuştur.

Bugün çevremize baktığımızda, “soma” çoktan cebimize girmiş durumda: sosyal medya bildirimleri, sonsuz içerik akışları, bir sonraki bölüm için sabırsızlandığımız diziler… Düşünce Polisi’ne gerek yok; biz zaten düşünmekten kaçmak için kendi rızamızla ekranlara teslim olduk. Özgürlüğümüzü bir otoriteye teslim etmedik; onu bir ekrana, bir "like" butonuna, bir sonraki viral videoya kurban ettik.

Orwell'ın kabusu, kitapların yasaklandığı, bilginin sansürlendiği bir dünyaydı. Huxley'nin kabusu ise kimsenin kitap okumayı istemediği bir dünyaydı. Çünkü neden okusunlar ki? Eğlence varken, anlık zevkler varken, zahmetli ve rahatsız edici gerçeklerle kim uğraşmak ister?

Bilgi hiç olmadığı kadar ulaşılabilir ama hiç olmadığı kadar da değersiz. Gerçek, yalanlarla değil, önemsizleştirilmiş bir bilgi seliyle boğuluyor. Artık bize baskı kurmalarına gerek kalmadı; çünkü biz zaten zahmete katlanmak istemiyoruz.

Orwell bize nefret edeceğimiz bir düşman sundu: gözetleyen, cezalandıran, korkutan bir otorite. Huxley ise çok daha sinsi bir düşman gösterdi: seveceğimiz, hatta özleyeceğimiz bir esaret.Korkuyla yönetilen bir halk bir gün mutlaka isyan edebilir. Ama mutlulukla uyuşturulmuş, konfor alanına zincirlenmiş bir halk ne yapar?

Hiçbir şey.

Ve işte bu yüzden, bugün en çok korkmamız gereken distopya, parmaklıklarla değil; konfor alanımız dediğimiz ve kendi rızamızla ördüğümüz görünmez duvarlardan oluşuyor.

Sevgi ve Saygılarımla,

Alper Akpeçe