Otonom İnsansız Gemiler - Bölüm 3

IACS Class kuruluşlarının Eylül-2022 de Otonom Gemilere Geçiş sürecine ilişkin yapmış olduların sunumdan hareketle yaptığımız incelemede, MASS Kodun tüm dünyada uygulanabilirliği, hali hazırda çalışan deniz filosunun teknolojik uyumu için izlencek yol haritası olan IMO Msc.1/Circ.1638 üzerinden yapıldığını gördük.. 

IACS Sunumunda göze çarpan öncelikli başlıklar;

• Kaptan, Personel ve Sorumlu kişi kavramlarının yeniden açıklanması,

• Uzaktan Kumanda Merkezlerinin yapısı ve denetlenmesi,

• Uzaktan Kumanda Operatörlerinin yeterlilikleri ve eğitimleri,

• Bağlantı Sorunları ve önlemler,

• Siber Güvenliğin standartları, konularıdır.

Mass Kodun uygulamaya alınması için sektörel hali hazır düzen ile aradaki farkların giderilmesi üzerinde yapılan çalışmalar ise ;

• Terminolojinin yeniden tanımlanması,

• Uzaktan Kumanda Merkezlerinin ve Operasyonel yapının tanımlanması,

• Otonom Seyrin yeniden tanımlanması ve Uygulama standartları,

• Sistemi kullanacak yapıdaki hataların giderilmesi, acil ve istenmeyen durumların belirlenerek giderilmesi konularında alınacak aksiyonların çerçeve ve standartlarının belirlenmesi,

• Adaptif Kontrollerin entegrasyonu konusunun yapısal ve operasyonel standartların belirlenmesi,

• Bağlantı sorunları ve önlenme tedbirleri,

• Mass Denemeleri,

• Uzaktan Kontrolde İnsan Factörünün sınırları ve Otonom Navigasyon güvenliği,

• Regülasyonlar açısında “SOLAS, MARPOL, STCW, ILL ,..” içeriğinde uygulanan kurallar ile uygulanması hedeflenen kurallar arasındaki farkları giderilmesi çalışmaları hakkında gelinen noktalar hakkında bilgi verilmiştir. 

Temel olarak MASS Kodun ortaya konulması, tanımlanması ve hayata geçirilmesindeki basamakları ;

1. Fonsiyonel Gereklilikler,

2. Performans Gereklilikleri

3. Arayüz Gereklilikleri 

4. İletişim 

5. Güvenlik Prosedürleri,

6. Mass Kod alt açılımları

Gibi başlıklar altında işlevsellik, kayıpların önüne geçilmesi, izleme, takip, idari fonksiyonların yerine getirilmesi ve güvenlik gereksinimleri açılarından değerlendirmeler yapılmıştır.

Mass Kodun Uygulama Zorklukları konusunda yapılan açıklamalarda ;

1. Tüm Hava Şartlarında uygulanabilirlik ve kötü havadan korunma,

2. Çatışma Tüzüğünün uygulanması ve Seyir Kazalarının önlenmesi,

3. Kodu uygulayacak taraflar arasındaki işbirliği,

4. Güvenlik açıkları,

5. Dışarında denetleme,

konularına öncelik verildiği görülmüştür. 

Sunumun IMO MSC.1/Circ.1638 üzerinden belirlemesinden dolayı ilgili sirküleride gözden geçirmenin doğru olacağını düşündüm. Bu sirkülerin içeriği nedir?

3 Haziran 2021 tarihinde yayınlanmış OUTCOME OF THE REGULATORY SCOPING EXERCISE  FOR THE USE OF MARITIME AUTONOMOUS SURFACE SHIPS (MASS)  isimli sirkülerdir. Bu sirküler,  MASS Kodun uygulamasına ilişkin tanımlamaları, hedefleri ve ilgili Regülasyonlarda yapılacak değişiklerin ele alındığı bir yol haritası niteliğinde bir dökümandır. Aynı zamanda Otonom gemiler hakkında 2 - 5.Eylül.2019 tarihinde üzerinde mutabık kalınan uygulama kararlarında gelinden aşama konusunda da bilgi içermektedir. 

Uygulamanın alt yapısı, gereklilikleri, sistemin adaptasyonundaki gereksinimler konularında yapılan çalışmalara ilişkin detaylar verilerek geçiş süreci tanımlamaları yapılmıştır. Temel olarak geçiş süreci Dört aşamalı Gemi tanımı üzerinden ele alınmıştır;

Birinci Aşama :  Otomatik Süreçlere ve Karar Desteğine Sahip Gemi,

Gemi Sistemlerini işletmek ve kontrol etmek için gemi üzerinde personel bulunur.

Operasyonlar otomatik hale getirilir, personelce denetlenir, gerekirse kontrol ele alınır.

İkinci Aşama : Gemi Adamlarının Bulunduğu Uzaktan Kumandalı Gemi,

Gemi dışarıdan kontrol edilir, 

Gerektiğinde gemi Sistemlerini işletmek ve kontrol etmek için personel bulunur.

Üçüncü Aşama: Gemide Personel Bulunmayan Uzaktan Kumandalı Gemi,

Gemi dışarıdan kontrol edilir, gemide Müdahale ekibi yoktur.

Dördüncü Aşama: Tam Otonom Gemi, 

Gemi işletim Sistemi kendi kendine karar verebilmekte ve eylemleri belirleyebilmektedir.

Denizcilik sektöründe çalışanların bakış açısından bu aşamaların takip edilmesi, otonom gemilerin hayata geçirilmesi ile sektörde oluşacak değişimler karşısında pozisyon almak açısından son derece önemli olduğunu düşünüyorum. 

Yukarıda Bahsedilen açıklamalar ışığında özellikle Gemi Adamı açısından konu ele alındığında ;

Birinci ve İkinci Aşamalar dahilinde ; Gemi Adamı gemi üzerinde ve gemi adamı yarı otomasyon geminin kontrolünü ele alabilir donanım ve bilgide,

Üçüncü ve Dördüncü Aşamalar dahilinde ;  Gemi üzerinde ancak sadece yanaşma- kalkış - demirleme manevraları ile liman operasyonlarını yapabilir,

Dördüncü Aşamada ise ; Sadece uzaktan kontrol merkezinde görev alması öngörülmektedir. Bu aşamalara uygun yeterlilikler ve eğitimler takip edilmelidir.

Yüksek öncelikli olarak tanımlamaların yapılması üzerine yapılan çalışmalar IMO 2024 Eylül toplantısına kadar alt komisyonlarda belirli bir noktaya getirilmiş olması beklenmektedir. Aynı şekilde uzaktan kumanda merkezlerinin operasyonel gereklilikleri haricinde, bu merkezlerin izlenmesi, denetlenmesi ve kontrolü konularının da tanımlanması ele alınmaktadır. Bu öncelik tüm bu görevlerin tanımına uygun yetkin personelin karışıklığa sebeb olmaksızın yetiştirebilmesi için rollerin, eğitimlerin belirlenmesi gerekmektedir. 

Yüksek Öncelik Seviyeli Tablo

Yüksek - Orta - Düşük öncelik seviyelerde Konvansiyonlara göre revize edilecek kurallara ilişkin belirlenen hedefler ve açıklamalar gene bu sirkülerin içerisinde detaylı açıklamalarla yer almaktadır.

Orta Öncelik Seviyeli Tablo

Düşük Öncelik Seviyeli Tablo

Bir yandan ECA Bölgesi sınırlarının genişletilmesi, diesel makine kullanımının kısıtlandırılması ve yakın gelecekte ortadan kaldırılması kararları ile emisyon konusunda uluslararası kuralların devreye girmesi ile diğer taraftan 2024- 2029 IMO 6 Yıllık Stratejik Planını açıklamasında sonra otonom gemi uygulaması derken, sektörde çok yakın bir gelecekte köklü değişiklikler olacağı işaret edilmektedir.

Sektörde gözlenlediğimiz; yeni ilan edilen ECA Bölgesi içerisinde feeder gemilerin uğrak limanlarında, iskelelerin Büyük Konteyner gemiler için uzatma çalışmaları son sürat devam ederken aynı limanlar içerisinde hali hazır kullanılan iskele kondüsyonlarının giderek kötüleşmesi, büyük filolardaki gemi  kondüsyonlarının son bir kaç yıldır giderek sorun yaratan bir hal alması; küresel boyutta sermayenin yatırım için yakın gelecekte bir takım kararların altına imza atılmasını beklediği izlenimi yaratmaktadır.

Bir Sonraki Blog Yazısında 6.Dec.2023 tarihli IMO A.33/Revs.1173 - 2024-2029 , Altı yıllık Stratejik Plana incelemesini paylaşmak üzere yazımı sonlandırıyorum.

Saygılar ve Sevgilerimle,

Alper Akpeçe 92’Gv